Drawdown là mức sụt giảm vốn tính từ đỉnh vốn cao nhất trước đó xuống đáy sau đó, thường ghi bằng phần trăm của đỉnh. Max drawdown là đợt sụt sâu nhất trong cả quãng đang xét. Sụt càng sâu thì càng khó phục hồi vốn: mất 20% cần lãi 25% để về đỉnh cũ, mất 50% cần lãi 100%.
Drawdown Là Gì?
Drawdown, tiếng Việt hay gọi là sụt giảm vốn, là khoảng tài khoản đã giảm tính từ đỉnh vốn cao nhất trước đó. Nó trả lời câu hỏi: lúc này tài khoản đang thấp hơn chỗ cao nhất từng đạt bao nhiêu. Khái niệm này dùng được cho mọi thứ có giá trị lên xuống theo thời gian: tài khoản giao dịch, một danh mục đầu tư, một quỹ, hay đường vốn của một hệ giao dịch khi đo lại trên dữ liệu cũ.
Hình trên là một đường vốn: drawdown đo từ đỉnh vốn xuống đáy ngay sau đó, và chỉ kết thúc khi vốn vượt lại đỉnh cũ. Khoảng thời gian giữa hai đỉnh là thời gian dưới đỉnh. Bảng nhỏ bên cạnh là phần lãi cần có để về lại vốn cũ.
Drawdown Khác Lỗ Thế Nào
Lỗ thường tính so với vốn ban đầu, còn drawdown tính so với đỉnh. Tài khoản 10.000 USD lên 15.000 rồi xuống 12.000 vẫn đang lãi 20% so với vốn ban đầu, nhưng đang sụt 20% so với đỉnh. Người giao dịch cảm nhận con số thứ hai rõ hơn: 3.000 USD đã từng nằm trong tài khoản mà nay mất đi thì vẫn là mất, dù tổng vẫn còn lãi.
Có hai cách đo: theo số dư, chỉ tính lệnh đã đóng, và theo vốn thực (equity), tính cả lệnh đang mở. Đo theo vốn thực thường cho con số sâu hơn, và đó mới là mức bạn thật sự chịu lúc giá chạy ngược.
Cách Tính Drawdown
Công thức: drawdown bằng đỉnh vốn trừ vốn hiện tại, chia cho đỉnh vốn, nhân 100. Đỉnh vốn là mức cao nhất từ trước tới thời điểm đang xét, không phải vốn ban đầu.
Ví dụ số tròn. Tài khoản 10.000 USD lên 12.000, xuống 9.000, lên lại 13.000, rồi xuống 11.700. Đợt sụt thứ nhất từ đỉnh 12.000 xuống 9.000: mất 3.000 trên 12.000, tức 25%. Đợt sụt thứ hai từ đỉnh mới 13.000 xuống 11.700: mất 1.300 trên 13.000, tức 10%. Có thể ghi bằng tiền, ở đây là 3.000 và 1.300 USD, nhưng phần trăm mới so được giữa các tài khoản khác cỡ.
Max Drawdown Là Gì
Max drawdown là đợt sụt sâu nhất trong cả quãng đang xét, ở ví dụ trên là 25%. Đây là con số hay được dùng nhất để nói một hệ giao dịch hay một danh mục từng tệ tới đâu. Nó luôn đi kèm khoảng thời gian: max drawdown của một năm và của mười năm là hai con số khác nhau, và quãng càng dài thì càng có cơ hội gặp một đợt sụt sâu hơn.
Hình dưới là đường dưới đỉnh của một chuỗi lệnh thật trên giá vàng, ở hai mức rủi ro mỗi lệnh. Đường vốn nằm dưới đỉnh gần như suốt; max drawdown là điểm thấp nhất của mỗi đường.
Thời Gian Dưới Đỉnh
Độ sâu chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại là thời gian từ lúc rời đỉnh tới lúc vượt lại đỉnh đó, còn gọi là thời gian phục hồi. Một đợt sụt vừa phải mà kéo dài rất lâu có thể khó chịu đựng hơn một đợt sâu nhưng hồi nhanh, vì suốt thời gian đó bạn làm đúng luật mà tài khoản không tiến lên. Nhiều người bỏ một hệ đang ổn đúng ở giữa quãng này.
Trên cùng chuỗi lệnh đó, ở rủi ro 1% mỗi lệnh, đợt sụt sâu nhất kéo dài nhiều năm: phần đi xuống đã dài, phần về lại đỉnh còn thêm nhiều tháng nữa.
Lỗ Bao Nhiêu Thì Cần Lãi Bao Nhiêu Để Phục Hồi Vốn
Đây là phần toán quan trọng nhất. Lãi được tính trên vốn còn lại, mà vốn còn lại đã nhỏ hơn, nên muốn về đỉnh cũ thì phần trăm lãi cần có luôn lớn hơn phần trăm đã mất. Công thức: phần lãi cần có bằng phần đã mất chia cho phần còn lại.
| Sụt Giảm Vốn | Vốn Còn Lại (Trên 100) | Cần Lãi Để Về Đỉnh Cũ |
|---|---|---|
| 10% | 90 | 11% |
| 20% | 80 | 25% |
| 25% | 75 | 33% |
| 30% | 70 | 43% |
| 40% | 60 | 67% |
| 50% | 50 | 100% |
| 60% | 40 | 150% |
| 75% | 25 | 300% |
| 90% | 10 | 900% |
Làm tròn tới phần trăm gần nhất. Chưa tính phí và thời gian cần để lãi được ngần ấy.
Ở mức sụt nhỏ, hai con số gần nhau: mất 10% cần lãi 11%. Từ khoảng 30% trở đi chúng tách xa rất nhanh: mất một nửa vốn thì phải nhân đôi phần còn lại mới về chỗ cũ, mất 90% thì phần còn lại phải tăng gấp 10 lần. Đó là lý do người quản lý vốn lo về độ sâu của đợt sụt trước khi lo về lợi nhuận.
Hình dưới vẽ phép toán đó thành đường, kèm đợt sụt sâu nhất thật của cùng chuỗi lệnh ở từng mức rủi ro mỗi lệnh.
Drawdown Và Rủi Ro Mỗi Lệnh
Với người giao dịch, các đợt sụt phần lớn đến từ những đoạn thua nhiều hơn thắng, mà dễ thấy nhất là các lệnh thua liền nhau. Vì mỗi lệnh lỗ một phần của vốn còn lại, độ sâu của một đoạn như vậy gần như do phần trăm rủi ro mỗi lệnh quyết định.
Ví dụ, thua 10 lệnh liền. Rủi ro 1% mỗi lệnh thì vốn còn khoảng 90%, sụt khoảng 10%, cần lãi khoảng 11% để về đỉnh. Rủi ro 5% mỗi lệnh thì vốn còn khoảng 60%, sụt khoảng 40%, cần lãi khoảng 67%. Cùng một hệ, cùng một đoạn thua, chỉ khác khối lượng. Công cụ Chuỗi Thua tính đúng phép này với số của bạn.
Rủi ro mỗi lệnh không chỉ quyết định đợt sụt sâu tới đâu mà cả nó kéo dài bao lâu. Trên cùng chuỗi lệnh thật, rủi ro càng cao thì đợt dưới đỉnh dài nhất càng dài:
Thua liền bao nhiêu lệnh là bình thường thì phụ thuộc tỷ lệ thắng, bài chuỗi thua giải thích phần xác suất. Còn hệ có lợi thế hay không, tức sau nhiều lệnh có kéo được vốn lên khỏi những đợt sụt hay không, thì đọc bằng kỳ vọng mỗi lệnh. Ba thứ này đi cùng nhau trong quản lý vốn: lợi thế quyết định đường vốn đi về đâu, rủi ro mỗi lệnh quyết định đường đó lắc mạnh tới đâu.
Cách Đọc Đường Vốn Và Drawdown Của Một Hệ
Đường vốn là đồ thị vốn sau từng lệnh. Khi xem đường vốn của chính bạn, hay kết quả đo lại một hệ trên dữ liệu cũ, hãy đọc theo thứ tự sau:
- Đếm đỉnh vốn mới. Hệ có lợi thế thì đường vốn lập đỉnh mới đều đặn. Rất lâu không có đỉnh mới là một câu hỏi cần trả lời.
- Đo đợt sâu nhất. Max drawdown cho biết bạn đã phải chịu tới đâu. Tự hỏi: lúc đó mình có còn làm đúng luật không.
- Đo thời gian dưới đỉnh dài nhất. Bạn có chịu được ngần ấy tuần, ngần ấy tháng không có đỉnh mới không.
- So độ sâu với lợi nhuận. Hai hệ lãi như nhau thì hệ sụt nông hơn dễ theo hơn, và cho phép rủi ro mỗi lệnh cao hơn một chút.
- Đọc bằng R, không bằng tiền. Đợt sụt tính bằng R không phụ thuộc khối lượng đã dùng, nên so được giữa các giai đoạn và giữa các hệ.
Bước hai và bước ba trên một chuỗi lệnh thật: năm đợt sụt sâu nhất, mỗi đợt kèm ngày rời đỉnh, ngày chạm đáy và ngày về lại đỉnh.
Một điều cần nhớ: max drawdown trên dữ liệu cũ chỉ là một lần xảy ra trong một chuỗi lệnh cụ thể. Cùng các lệnh đó mà xếp theo thứ tự khác thì đợt sụt sâu nhất đã có thể khác. Coi nó là mức tối thiểu cần chuẩn bị, đừng coi là trần. Chọn rủi ro mỗi lệnh sao cho một đợt sâu hơn hẳn mức đã thấy vẫn nằm trong sức chịu của bạn, cả về tiền lẫn về tâm lý.
Sai Lầm Thường Gặp Về Drawdown
- Tính từ vốn ban đầu. Tài khoản còn lãi không có nghĩa là không đang sụt. Drawdown tính từ đỉnh.
- Chỉ nhìn số dư lệnh đã đóng. Gồng lệnh lỗ để số dư trông yên ổn, trong khi vốn thực đã sụt sâu.
- Tăng khối lượng để gỡ nhanh. Tăng rủi ro mỗi lệnh khi đang sụt là đào đợt sụt sâu thêm, đúng lúc hệ đang đi xấu.
- Tin max drawdown trên dữ liệu cũ là trần. Tương lai có thể có đợt sâu hơn, nhất là khi số lệnh đo còn ít.
- Bỏ hệ giữa một đợt sụt bình thường. Đợt sụt nằm trong mức đã thấy khi đo là chuyện biết trước. Thứ đáng lo là đợt vượt xa mức đó.
- So hai quãng thời gian dài ngắn khác nhau. Quãng dài hơn thường có đợt sụt sâu hơn, so như vậy là so lệch.
Max Drawdown Trong Số Đo Có Đáng Tin Không?
Max drawdown đáng tin ở chỗ nó là chuyện đã xảy ra thật trên một chuỗi lệnh thật. Nó kém tin ở chỗ chỉ là một lần, phụ thuộc thứ tự lệnh, và phụ thuộc mức rủi ro mỗi lệnh đã giả định khi tính. Vì thế các bài quản lý vốn của site đọc kết quả theo R trước: tỷ lệ đúng hướng, R trung bình, khoảng tin cậy, rồi mới tới đường vốn.
Bảng dưới gom các cách quản lý lệnh mà site đã đo trên cùng một điểm vào trên giá vàng. Điểm vào giống nhau nên phần khác nhau giữa các dòng chỉ đến từ cách cắt lỗ, chốt lời, dời cắt lỗ và nhồi lệnh. Bảng đọc trực tiếp từ dữ liệu đo, tự đổi mỗi khi đo lại. Quy tắc tính nằm ở Phương Pháp Đo.
| Mẫu | Hướng | Số Lần | Đúng | Nền | R Sau Phí |
|---|---|---|---|---|---|
| Cắt Lỗ Dưới Đáy 5 Cây | Mua | 578 | 54,7% | 53,4% | +0,14R |
| Cắt Lỗ Trên Đỉnh 5 Cây | Bán | 511 | 47,4% | 46,6% | +0,01R |
| Chốt Lời Cố Định Ở 3R | Mua | 578 | 54,7% | 53,4% | +0,13R |
| Chốt Lời Cố Định Ở 3R, Lệnh Bán | Bán | 511 | 47,4% | 46,6% | −0,02R |
| Dời Cắt Lỗ Về Hòa Vốn Sau 1R | Mua | 578 | 54,7% | 53,4% | +0,11R |
| Dời Cắt Lỗ Về Hòa Vốn Sau 1R, Lệnh Bán | Bán | 511 | 47,4% | 46,6% | +0,01R |
| Nhồi Lệnh Khi Giá Đi Ngược | Mua | 578 | 54,7% | 53,4% | +0,11R |
| Nhồi Lệnh Khi Giá Đi Ngược, Lệnh Bán | Bán | 511 | 47,4% | 46,6% | −0,03R |
XAU/USD H4, 06/2010 đến 05/2026. Tỷ lệ nền nằm trong khoảng tin cậy ở 8/8 mẫu. Số thử ngày 04/11/2026, chưa kiểm định, chưa tính swap.
Kết Luận
Drawdown là mức sụt giảm vốn tính từ đỉnh, max drawdown là đợt sâu nhất, và thời gian dưới đỉnh cho biết bạn phải chờ bao lâu mới về chỗ cũ. Vì lãi tính trên vốn còn lại, sụt càng sâu thì càng khó phục hồi vốn, nên giữ độ sâu trong tầm bằng rủi ro mỗi lệnh quan trọng hơn cố gỡ. Đọc tiếp chuỗi thua để biết các đợt sụt từ đâu ra, margin call cho trường hợp xấu nhất, và tự tính với công cụ Chuỗi Thua.
Tự Kiểm Tra
Câu Hỏi Hay Gặp
Drawdown bao nhiêu là chấp nhận được?
Không có con số chung. Mức chấp nhận được là mức mà bạn vẫn làm đúng luật khi đang ở trong nó, và tài khoản vẫn đủ để tiếp tục. Một cách thực tế là lấy max drawdown đã đo, để thêm một biên an toàn, rồi chọn rủi ro mỗi lệnh sao cho con số đó vẫn nằm trong sức chịu của bạn.
Drawdown và max drawdown khác nhau thế nào?
Drawdown là mức tài khoản đang thấp hơn đỉnh tại một thời điểm, đổi liên tục theo vốn. Max drawdown là mức sâu nhất mà drawdown từng đạt trong cả quãng đang xét. Một tài khoản có thể đang sụt 5% trong khi max drawdown của nó từng là 30%.
Vì sao mất 50% lại cần lãi 100% để phục hồi vốn?
Vì lãi tính trên vốn còn lại. 10.000 USD mất một nửa còn 5.000. Muốn về 10.000 thì phải lãi thêm 5.000 trên 5.000, tức 100%.
Làm sao giảm drawdown?
Cách trực tiếp nhất là giảm rủi ro mỗi lệnh, vì độ sâu của mỗi đợt sụt gần như đi theo nó. Ngoài ra: luôn có cắt lỗ, không nhồi lệnh khi không có cắt lỗ chung, không tăng khối lượng để gỡ. Không có cách nào xóa hẳn drawdown, chỉ có cách giữ nó trong tầm chịu được.
Nội dung chỉ nhằm mục đích giáo dục, không phải khuyến nghị mua, bán hay nắm giữ tài sản nào và không phải tư vấn đầu tư. Giao dịch ngoại hối, vàng, CFD và tài sản mã hoá thường dùng đòn bẩy, rủi ro cao, có thể mất toàn bộ vốn. Số đo là kết quả quá khứ, không bảo đảm kết quả tương lai. Đọc Cảnh Báo Rủi Ro
